Chingiz Aytmatov. Sohil bo'ylab chopayotgan olapar (1977)

⭐️ Shaxsiy ball: 8/10

🐶Bu kuchuk yoki it haqidagi kitob emas.

Bu kitob, qadriyatlar, mehr-muhabbat, insoniyatning ming yillardan beri o'zgarmay kelayotgan shirin tashvishi - kelajak uchun qayg'urish haqidagi kitob.

Voqealarning aksar qismi Oxota dengizida bo'lib o'tadi. Katta dengiz bo'ylab ilk bor tyulen oviga chiqayotgan Kirisk ismli bolakay qabila oqsoqoli O'rxon bobo, amakisi Milxun hamda otasi Emrayinlarga sherik bo'ladi. Bu ov uning umri sarguzashtlarining debochasi, o'zini bo'lajak ovchi sifatida boshqalarga ko'rsatib qo'yish uchun eng yaxshi ovlardan biri bo'lib xizmat qilishi kerak edi. Afsuski, bu ov yosh Kiriskning bir umrlik achchiq tajribasiga aylanadi.

Voqealar rivoji davomida, to'satdan kelgan tabiat injiqligi qayiqdagilarni dengizning no'malum nuqtasiga olib ketadi. Suv, ovqat zahirasi tobora ozaya boshlaydi. Qayiqdagilar bunga qanday yechim izlashadi? Yakun qanday bo'ladi? Bu savollarga kitobni o'qib javob topasiz.

Asardagi ramziy ifodalar:

🦆 Luvr o'rdagi.

Qachonlardir yer faqat suvliklardan iborat bo'lganda Luvr o'rdagi osmon uzra parvoz qilib tuxum qo'yicha uchun o'ziga joy axtaradi. Quruqlik topa olmay, suvga qo'nadi o'z patlaridan uya yasab tuxum qo'yadi. Shundan keyin yer yuzida quruqlik paydo bo'ladi.

🧜‍♀️ Ona baliq.

Uch aka-ukadan birining o'z avlodini yaratishda xizmat qilgan dengiz yaratig'i. Uning cho'loq uka bilan dunyoga keltirgan farzandidan keyinchalik butun boshli qabila paydo bo'ladi deb aytiladi.

🐭 Ko'k sichqon.

Kiriskka onasi tomonidan yoshligida aytib berilgan folklor obrazlaridan biri. Asarda bu sichqon hammaga suv olib kelib berishi ko'zda tutiladi. Asar yakuniga qadar Kirisk ko'k sichqondan suv so'raydi va umidini so'ndirmaydi.

⛰ Olapar cho'qqisi.

Olapar - itning nomi emas. Shunchaki kuchukka o'xshab ketgani uchun cho'qqiga shunday nom berilgan. Olapar cho'qqisi ham asar qahramonlari uchun o'lmas umid ramziga aylanadi.

Kitobda shuningdek, muallif o'zining sevimli mavzusi - tabiat va inson qarama-qarshiligi munosabatlariga yuzlanadi. Asarni o'qib inson qanchalik harakat qilsa ham, tabiat va borliq oldida ojiz va notavon ekanligiga yana bir bor guvoh bo'lasiz.

📖 Kitobni "Mutolaa" ilovasida bepul o'qishingiz (tinglashingiz) mumkin:

⛓️ https://mutolaa.com/uz/book/sohil-bo-ylab-chopayotgan-olapar

🌐 Jahon adabiyotiga doir boshqa kitoblarga kichik taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/1413)

👁 @BahodirMahmud

bu kitobgayam gap yo'q

gap buli mumkin emas

Albert Kamyu. Begona (1942)

⭐️ Shaxsiy ball: 8/10

Biz hammamiz jamiyatga qaysidir maʼnoda begonalarmiz!

Bugun onam oʻldi. Yo kechamikan, bilmayman. Gʻaribxonadan “Onangiz vafot qildi. Koʻmishi ertaga. Chuqur hamdardlik bildiramiz” degan telegramma oldim. Tushunmaysan. Balki kecha oʻlgandir.

Asar shu tarzda boshlanadi. Bosh qahramon Mersoning shu singari sovuqqonligi atrofini, jamiyatni, boʻlayotgan voqealarni boricha qabul qilishi, ularga boshqalar kabi oʻzida mavjud boʻlmagan yolgʻon his-tuygʻularini aralashtirmasligi uni boshqalardan ajratib, begona inson sifatida koʻrilishiga sabab boʻladi.

Kitobning keyingi jarayonlarida onasining marakasini sovuqqonlik bilan oʻtkazgan Merso boshqalar tomonidan yana malomat qilinadi. Keyinroq Mari ismli sobiq hamkasbi bilan yaqindan tanishib u bilan ishqiy munosabatda boʻladi. Keyinroq, ittifoqo chiqqan janjal yuzasidan bir arabni oʻldirib qoʻyib, sud kursisiga oʻtirishga majbur boʻladi va yakunda qilgan jinoyati uchun emas jamiyat bilan bir fikrda boʻlmagani, his-tuygʻulardan uzoq, toshqalb inson sifatida aylanib, oʻlim jazosiga hukm qilinadi.

Asarni oʻqib oʻzingizga aslida haqiqiy begona kim degan savolni bersangiz ajab emas. Jamiyatni qabul qila olmagan kishi yoki kishini qabul qila olmagan jamiyat? Merso obrazida oʻzingizga tegishli bazi sfatlarni koʻrsangiz ham ajab emas.

📖 Kitobni "Mutolaa" ilovasida bepul o'qishingiz (tinglashingiz) mumkin:

⛓️ https://mutolaa.com/book/begona-1

🌐 Jahon adabiyotiga doir boshqa kitoblarga kichik taqrizlar

👁 @BahodirMahmud

Eng yaxshi kitoblarimdan biri