​Asarning oʻziga xosligi koʻpqatlamli kompazitsiyasida boʻlib, muqaddima allaqanday mavhum, chiqish yoʻli boʻlmagan vokzalda boshlanadi. Uyqudan xotirasini yo'qotib uygʻongan qahramon, choʻntagidan chiqqan noma'lum chipta va taqdiri bitilgan boʻm-boʻsh kitob bilan oʻtmish xotiralariga shoʻngʻiydi. ​ Romanda bevosita metanarrativ usul qo'llanib, hikoya chizigʻi ikki turli yunalishda rivojlanadi. Bu jihatdan uni "Usta va Margarita" "Qiyomat" "Musallaslar mamlakati" kabi asarlarga oʻxshatish mumkin.

Roman qahramonlari bir-birini toʻldiruvchi, muayyan ijtimoiy-ruhiy qatlamlarni ifodalovchi tragidik tiplar sifatida namoyon boʻladi. Ularning kechinmalari, ichki monologlari va ruhiy toʻqnashuvlari nihoyatda taʼsirchan ishlangan.
​Muallif avlodlar oʻrtasidagi uzilish, jamiyatdagi ijtimoiy tazyiq kabi mavzularni ochiq-oydin, aytish joiz boʻlsa oʻzbekona andisha va senzurasiz oʻrtaga tashlaydi.

​ Lekin, ba'zi bir kamchiliklar ham yoʻq emas. Jumladan asardagi ruhiy bosim va tragidiya darajasi nihoyatda yuqori; yorugʻlik ilinji, umidbaxsh elementlar juda ham minimalistik darajaga tushirilgan. Tabiiyki bu narsa ba'zi kitobxonlarda toliqish keltirib chiqarishi mumkin. U o'quvchini tinmay ezib, tinka-madorini quritib, hayotdan toʻydirib yuboradi. Xuddi "Ochlik" singari...

Lekin, boshqa tomondan romanchilik maydonidagi soʻngi yillardagi turg'unlikni hisobga olsak bu asarni koʻzga surtsak arziydi.

Qolaversa u muallifning ilk urinishi. ​ Buni inobatga oladigan boʻlsak, kelgusida unda jahonning manaman yozuvchilari bilan tenglasha oladigan potensial bor deb ishonish mumkin. Matn oʻqilishi yax bosgan yoʻldek silliq. Shu joyda muallif juda koʻp kitob oʻqigani yaqqol bilinadi. Asardagi qahramonlar (ayniqsa: Davron, Ergash, Oyshalar) juda murakkab ruhiyatga ega. Bir qarashda Dostoyevskiy qahramonlarining hidi keladi. Roman har bir kitobxon, xususan, ota-onalar va yoshlar oldiga juda ogʻriqli savollarni qoʻyadi. ​Hattoki shu turishida ham shaxsiyatning shakllanishi, maʼnaviy mas’uliyat va insoniy erk tushunchalarini qayta kashf etishni istagan anchagina talabchan kitobxonlar ham oʻqishiga arziydi...

Bu kitobni yaqinda o'qib chiqdim. Uni bir nafasda o'qib chiqishingiz qiyin, ammo voqealar rivoji sizni juda qiziqtirib qo'yadi. Sizda asarda ikkita qahramon bordek taasurot uyg'otadi, lekin kitob o'qish davomida qahramon qiz aslida kim ekanligini tushunib olasiz. Bosh qahramonning hayotidagi va boshqa qahramonlar hayotida bo'lgan voqealar sizni o'ylantirib qo'ya oladi. Inson hayotiga o'zga insonlaring ta'sirini shu kitobda aniq ko'rsatib berilgan. Kitobni o'qish jarayonida bu kitobga sarflagan vaqtimga achinmadim, chunki kitob sizga nimadir bera oladi

Tomas Harris. Qizil ajdarho (1981)

⭐️ Shaxsiy ball: 8/10 📓 Goodreads: 4.07/5

Yovuzlar yovuz bo'lib tug'ilmaydi. Ular yovuz qilib tarbiyalanadi.

Tomas Harrisning "Hanibal Lektor" seriyasidagi ilk kitobi.

Kitob voqealari zahiradagi FQB detektivi Uil Grehem hamda u izlayotgan "Tish farishtasi" nomli seriyali qotil Frensis Dolarhayd atrofida kechadi. Asar nomi 19-asrda yashagan ingliz shoiri va rassomi Uilyam Bleykning "Buyuk qizil ajdarho va quyoshga burkangan ayol" (https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/92/The_Great_Red_Dragon_and_the_Woman_Clothed_with_the_Sun.jpg?utm_source=en.wikipedia.org&utm_campaign=imageinfo&utm_content=original) kartinasidan olingan va kartinaning o'zi ham asar voqealari orasidan bevosita joy olgan.

Ketma-ket ikki oilaning fojiali tarzda o'ldirilishidan ishni butunlay fosh qilish hamda navbatdagi qotilliklarning oldini olish ucuhun FQB bosh ofitseri Jek Krouford tajribali detektiv Uil Grehemni ta'tildan chaqirib olishga majbur bo'ladi. Deyarli birorta ham dalillar aniq bo'lmagan ishni ochish Uil Grehem uchun oson ish emas edi. Bu yo'lda u oldinroq o'zi ushlab, qamoqxonaga ravona qilgan boshqa bir seriyali qotil, kuchli psixolog doktor Hannibal Lektordan yordam so'rashga qaror qiladi. Lektor o'ziga o'xshagan boshqa bir qotilni tutishga detektivlarga yordam beradimi? Uil Grehem Dolorhaydni fosh qilishning uddasidan chiqadimi? Buni asarni o'qib bilib olishingiz mumkin.

✅ Doimiy og'ir mavzu va asarlardan charchab, sizni o'ziga bittada tortib oladigan, boshqa kitoblarga qaraganda yengil o'qilib, oson tushuniladigan asar qidirib yurgan bo'lsangiz ikkilanmay shu asarni o'qishni boshlayvering.

🌐 Jahon adabiyotiga doir boshqa kitoblarga kichik taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/1413)

👁 @BahodirMahmud

zoʻr alo yaxshi

Har bir inson o'qishi kerak bo'lgan asarlardan biri