“ЖЕКИЛЛ ВА ҲАЙД ФОЖИАСИ” Роберт Луис Стивенсон

Баъзи китоблар борки, уларни ўқиб бўлганингиздан кейин ҳам воқеалар, ҳам ўзингиз ҳақингизда тинмай ўйлай бошлайсиз. Роберт Луис Стивенсоннинг «Жекилл ва Ҳайд фожиаси» асари ана шундай асарлардан бири.

1886 йилда ёзилганига қарамай, асар бугун ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган. Технологиялар ва илм- фан ривожланиши, шаҳарлар ва турмуш тарзи ўзгариши мумкин, аммо инсон қалбидаги кураш деярли ўзгармайди. Мавзу ҳозирги виртуаллашган дунёмизда ҳам ўз қийматини сақлаб қолган.

АСАР ИККИ ШАХС ЁКИ ШАХСИЯТНИНГ ИККИГА БЎЛИНИШИ ҲАҚИДА ЭМАС  

Асарни ўқиган атрофимдаги китоб шинавандаларидан кўпчилиги худди шундай фикр билдиришди. Фикримча, бу нотўғри талқин. Асарнинг асосий ғояси бир инсоннинг шахс сифтида иккига бўлиниши эмас. Аксинча, ҳар бир инсоннинг ичида яхшилик ҳам, ёмонлик ҳам мавжудлиги ҳақида. Диний таълимотларда ҳам инсон нафс ва тақво ўртасида танлов қиладиган мавжудот сифатида тасвирланади. Гуманистик қарашларда ҳам инсон мутлақ ёмон ёки мутлақ яхши эмаслиги таъкидланади. Стивенсон айнан шу ҳақиқатни бадиий образлар орқали очиб беради.

БИЗ ҚАЙСИ СИФАТЛАРИМИЗНИ РИВОЖЛАНТИРАЯПМИЗ? Асарни ўқир эканман, ўйлаб қолдим. Ҳар бир инсоннинг ичида эзгуликка ҳам, ёмонликка ҳам мойиллик бор. Аммо ҳаёт давомида биз қайси томонимизни кўпроқ парваришласак, вақт ўтиши билан айнан ўша томон бизни акс эттирадиган ҳақиқий борлиғимизга айланади. Табиатимиздаги мутлақ эзгулик ёки салбийлик ўз- ўзидан ҳукмрон томонга айланиб қолмайди. Меҳрибонлик ҳам машқ қилинади. Ғазаб ҳам. Сабр ҳам ўсади. Нафс ҳам ҳакалак отади. Инсон бир кунда ўзгармайди. У ҳар куни қилган кичик танловлари ва амаллари билан шаклланади. Ёзувчи мазкур ҳақиқатни жуда нозик тарзда кўрсата олган.

АСАРНИНГ ЮРАГИ- ИНСОН ТАБИАТИ Баъзан одамнинг ичида шундай ҳислар бўладики, уларни ҳатто ўзи ҳам охиригача англаб етмайди. Аслида инсон тизгинини на қонунлар ва на жамият қоидалари ушлаб тура олади. Уни виждон ушлаб туради. Эътиқод ушлаб туради. Одоб-ахлоқ ушлаб туради. Тарбия ушлаб туради. Агар инсонда ана шу ички устунлар бўлмаса, унинг қалби қай томонга оғишини ҳеч ким башорат қила олмайди. Асарнинг муҳим фалсафаси ҳам шу ерда. Китобнинг яна бир муҳим ғояси — инсоннинг мураккаб табиатидир. Ҳаётда мутлақо мукаммал ёки бутунлай ёмон одам бўлмайди. Ҳар бир инсон ичида қарама-қарши ҳислар, истаклар ва қарашлар яшайди. Баъзан виждон ғолиб келади. Баъзан эса ҳиссиёт ёки нафс. Қиссада инсон оқ ва қора рангларда эмас, балки сон-саноқсиз туслардан иборат мураккаб мавжудот сифатида тасвирланган.

https://telegra.ph/ZHekill-va-%D2%B2ajd-fozhiasi-Robert-Luis-Stivenson-07-28

#MenOʻqiganKitob

O'lmas Umarbekov. Fotima va Zuhra (1994)

⭐️ Shaxsiy ball: 7.5/10

O'zbek detektiv janrining ustalaridan biri O'lmas Umarbekovning shoh asarlaridan biri. Asar yangi mustaqillikka erishgan O'zbekiston davrida asta-sekinlik bilan avj olishni boshlagan, alohida ildiz otayortgan mafiya, qoradorifurushlik, korrupsiya , qimor kabi illatlarning jamiyat uchun aks ta'siri va ularning qanchalik zaharli ekanini tasvirlaydi.

Endigina maktabni bitirgan egizaklardan biri Fotimaning nogahon badnom qilinishi butun oilaning daraxtining shohlari navbatma-navbat sinishiga sabab bo'ladi.

O'sha paytlardagi oddiy bir jamoa xo'jaligi raisining bitmas-tuganmas kuchga ega bo'lishi, xatto militsiyaning eng yuqori bo'g'inlarining o'z qo'lida o'ynatishi sizni hayron qoldirishi aniq. Asar bu jihati bilan Said Ahmadning "Jimjitlik" romani voqealarini tasvirlaydi.

🎬 Aytgancha, kitob aynan shu asar asosida rejissor Bahrom Yoqubov tomonidan 2005-yilda ishlangan filmdan ancha farq qiladi. Film darajasi pastroq )

O'zingizga yengil o'qiladigan, o'tkir syujetli detektiv-roman qidirayotgan bo'lsangiz bu kitob siz uchun.

📖 Romanni "Mutolaa" ilovasida bepul o'qishingiz (tinglashingiz) mumkin:

🔗https://mutolaa.com/uz/book/fotima-va-zuhra

🇺🇿 O'zbek adabiyotidan boshqa o'qigan asarlarim (https://t.me/BahodirMahmud/304)

👁 @BahodirMahmud

Judayam zoʻr kitob ekan

#MenOʻqiganKitob

Abduqayum Yo'ldosh. Parim bo'lsa... (hikoya)

⭐️ Shaxsiy ball: 7.5/10

"Muhabbat o'zi eski narsa, lekin har bir yurak uni yangilaydi".

©️ Hodi Toqtosh

Abduqayum Yo'ldosh o'zbek adabiyoti zamonaviy hikoyachiligida inqilob yasagan ijodkor hisoblanadi. Buni "Puankare" hikoyasini o'qiganlar yaxshi bilishadi. Yozuvchining bu asari ham ana shunday ajoyib hikoyalardan biri ekan.

Asarning bosh qahramonlari Ibodulla va G'aniboy ismli ikki qahramonlari ham qishloqning oddiy, sodda odamlaridan hisoblanadi. Ularning ikkisi ham shahri azim Toshkentni jon-dilidan yaxshi ko'rishadi. Ibodullaning sababi aniq. Toshkentni yaxshi biladi. Shaharda uncha-muncha ish bitirish bo'yicha uning oldiga tushadigani yo'q. G'aniboyning sababi esa umuman boshqa. U muhabbat dardiga mubtalo bo'lgan. Voqealar rivojini hikoyani o'qib bilib olishingiz mumkin.

O'zgacha burilishga ega joyib hikoya. Tavsiya qilaman. Hikoyani o'qib G'aniboy nafsning qulimi, muhabbatning qulimi yoki orzulari qulimi degan savolga javobni baham ko'rsangiz xursand bo'laman.

📖 Hikoyani "Mutolaa" ilovasida o'qishingiz (tinglashingiz) mumkin:

🔗https://mutolaa.com/uz/book/parim-bo-lsa

🇺🇿 O'zbek adabiyotidan boshqa o'qigan asarlarim (https://t.me/BahodirMahmud/304)

👁 @BahodirMahmud

Nodar Dumbadze. Abadiyat qonuni (1978)

⭐️ Shaxsiy ball: 7.5/10

Sizning o'zingiz uchun yaratgan, kashf qilgan qonuningiz bormi? Balki hali xulosa qilib, topa olmagandirsiz uni.

Asar bosh qahramoni Bachana Ramishvili esa butun hayoti uchun o'z qonuniyatini kashf qildi: Abadiyat qonuni. O'lmaydigan, yaxshi odamlar hamisha yangilab turadigan qonun.

Yurak huruji bilan shifoxonaga tushib qolgan Bachana yonidagi ikki xonadoshi singari o'z hayotining turli nuqtalaridan xotiralarni yodga oladi. Eslangan voqealarning barchasi insonning bu hayotdagi o'rni, o'zi va atrofidagilar bilan sodir bo'ladigan paytlarda halollik namoyish qilishi, vijdon deb atalmish tuyg'u bilan qay darajada do'stlashishi, adolatparvarlik tuyg'ulari to'g'risida sizni chuqur o'ylashga undaydi.

Agar falsafiy ruhdagi kitob o'qishni istasangiz bu kitob aynan siz uchun. Taqrizni kitobdan olingan iqtibos bilan yakunlayman.

Insonning yuragi uning tanasidan yuz baravar og'irroq... Shu darajada og'irki, uni bir kishi ko'tarolmaydi... Binobarin, biz, odamlar, toki tirik ekanmiz, bir - birimizga yordam berishimiz, bir - birimizning yuragimizga madad bo'lishga harakat qilishimiz kerak: siz - menga, men - unga, u esa - boshqa birovga, shu tariqa uzluksiz davom etishi lozim... Toki o'lim hayotda bizni yolg'izlik balosiga giriftor qilib qo'ymasin...

📖 Kitobni "Mutolaa" ilovasida bepul o'qishingiz (tinglashingiz) mumkin:

⛓️ https://mutolaa.com/uz/book/abadiyat-qonuni

🌐 Jahon adabiyotiga doir boshqa kitoblarga kichik taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/1413)

👁 @BahodirMahmud