Bahodir Mahmud

#MenOʻqiganKitob

Avvalroq maktabimizdagi oʻquvchilar orasida ikki haftada bir kitob oʻqishni odat tusiga aylantirish harakatni boshlagan edik. Ilk asar sifatida Xudoyberdi Toʻxtaboyevning "Mungli koʻzlar" kitobini tanladik. Kitob boʻyicha savollarni 9-sinf oʻquvchilarimizdan, adashlar, ikki Umidjon tuzib, qolgan oʻquvchilar orasida oʻtkazishadi. Gʻoliblarni taqdirlash esa bizdan. Ikkinchi kitob sifatida esa Jyul Vernning "Oʻn besh yoshli kapitan" asarini oʻqilyapti.

Bir kun oldimga sakkizinchi sinf oʻquvchilaridan ikkitasi kirib, ustoz biz ham 9-sinflar qilgan ishni qila olamiz. Ilk qadamni "Atom odatlar" kitobidan boshlaylik deya taklif bildirishdi. Didlariga tasanno aytib, tashabbusga rozi boʻldim darrov. Keyin hafta aynan shu kitobning muhokamasini qilamiz. Ular bilan bu kitob haqida mazza qilib suhbat qurish uchun kitobni qayta mutolaa qilib qoʻya qoldim.

🔖 Kitob haqida:

Kitobni, shubhasiz, "Asahiy" loyihasining birinchi raqamli katta qadami deb aytish mumkin.

Muallif Jeyms Klir qanday qilib takrorlab boriladigan, kichik odat katta natijalarga sabab boʻlishini sodda fikrlar va inkor etib boʻlmas faktlar bilan koʻrsatib beradi.

❓ Kitobni kimlar oʻqishi kerak?

Qisqa qilib aytganda, bugungi kundagi barcha. Oʻquvchilar, oʻqituvchilar, talabalar, uy bekalari, ofis ishchilari va hokazo.

Umuman olganda oʻz oldiga yanada yaxshilanishni maqsad qilgan barcha.

⭐️ Asar uchun reyting: 9/10

P.S. Tez orada aynan shu kitobning uchtasini kanalimiz obunachilariga sovgʻa qilmoqchiman. Shartlari esa keyinroq. Lekin imkon boʻlsa, kitobni topib hozirdanoq oʻqishni boshlayvering. Rahmatni keyin aytasiz.

📚 Boshqa asarlar uchun taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/304)

✅ @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

🔥 Rey Bredberi. "Farengeyt bo'yicha 451 daraja" (1953)

📓 Goodreads: 3.98/5
⭐️ Shaxsiy: 9/10

Kitoblarni yoqishdan ham og'irroq jinoyat bor. Masalan, ularni o'qimaslik.

©️ Rey Bredberi

So'nggi marta "1984" (https://t.me/BahodirMahmud/1203) romanini o'qiganimda kitob sababli ikki-uch kun chuqur depressiyada yurgan edim. Bu kitobni o'qib ham ana shu holat bo'ldi. Kitob uzoq kelajakdagi Amerika hayotini hikoya qiluvchi asar. Unda kitob o'qish va ularni saqlash katta jinoyat. O't o'chiruvchilar o't o'chirish o'rniga uyida yashirincha kitoblarni saqlayotgan xonadonlarni topib ulardagi kitoblarni yo'q qilish bilan shug'ullanadi. Aholining muttasil televizor ko'rishiga, oldi-qochdi mavzulardan boxabar bo'lib borishiga alohida targ'ibot ishlari olib boriladi.  

Ana shunday o't o'chiruvchilardan biri - bosh qahramon - Gay Monteg. Ittifoqo, kunlarning birida atrofdagilardan ajralib turadigan, dunyoqarashi keng, tanqidiy fikrlashi juda yaxshi bo'lgan qo'shnisi, Klarissa MakKlellan ismli qiz bilan (keyinchalik avtohalokatda vafot etadi yoki ataylab o'ldiriladi) yaqindan tanishib qolib, u bilan bir necha suhbatlar o'tkazib o'zining butunlay xato yo'lda ekanligini tushunib yetadigan yigit.

Monteg aqli kirganidan keyin yangi-yangi muammolarga duch kelishni boshlaydi. Voqealar rivoji mutolaa davomida sizni hayron qoldirishi aniq.

✔️ O'zini kitobsevarman deb o'ylagan har bir kitobxon albatta o'qishi shart bo'lgan kitob!

Kitob javonimda bu kitobga joy bormi? 💯 Albatta! Faqat kitobning qattiq yoki fleksibl muqovalisini topa olmayapman. Agar sizda bo'lsa uni menga sovg'a qiling. 😃

P.S.: Va albatta, bu postga 🔥 emojisini bosish mantiqan to'g'ri )

📚 Men oʻqigan boshqa kitoblarga taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/304)

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob #MrBBC

Jordan Piterson. "Hayot uchun 12 qoida  (2018)

📓 Goodreads: 3.91/5
⭐️ Shaxsiy ball: 5/10

"Asaxiy Books" loyihasi doirasida o'qigan eng yomon nobadiiy kitob.

Kanadalik klinik-psixolog olim Jordan Piterson bu kitobida hayotda asqotishi mumkin bo'lgan 12 qoida - maslahatlar bilan o'rtoqlashadi. Ular orasida ko'chada skeytbord uchayotgan bolalarning ishlariga burun suqmaslik, osongina xulosa chiqarmaslik, ko'cha-ko'cha ko'ydagi hayvonlarga qanday qilib yaxshi muomala qilish, atrofdagi do'stlarni tanlashda qaysi jihatlarga e'tibor qaratish kabi bir-biridan fikrlar jamlanmasini sanash mumkin.

Xullas, juda qiynalib tugatdim bu kitobni. Tarjima borasida ham maqtagulik biror fikr aytolmayman. Shaxsan o'zim bu kitobni o'qishni tavsiya qilmayman. Behuda vaqt ketkazmang.

Kimlar o'qishi mumkin? Psixologlar, falsafa va jamiyatshunoslik yo'nalishlarida tahsil oluvchi kitobxonlarga foydali bo'lishi mumkin bo'lgan manbaa.

✍️ Shaxsiy rivojlanish, biznes, siyosiy va biografik ruxdagi o'qigan kitoblarim uchun kichik taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/1321)

👁 @BahodirMahmud

📖 Chingiz Aytmatov. "Somon yo'li" 1963 (qayta mutolaa)

Noyabr oyi mutolaa vaqti asosan Chingiz Aytmatov qissalaridan yana bir zavqlanishga sarflandi.

Yozuvchining bu qissasi ham boshqa qissalari singari hazrati inson taqdiri, urushning ayanchli oqibatlari va ayol kishining matonati va mehnati kabi mavzularni oʻzida umumlashtiradi. 

Asarning bosh qahramoni To‘lg‘onoy obrazi xalqona donishmandlik va sabr timsoli sifatida talqin etiladi. U urush sabab turmush oʻrtogʻi va farzandlarini yoʻqotishiga qaramay oʻzining tashvish va qaygʻularini ovuli va uning xalqi qaygʻurlaridan ustun qoʻymaydi, alamani mehnatdan olib, qiyin vaziyatdan chiqishga urinadi.

Uning Aziz Dala - ona ye obrazi bilan olib borilgan ramziy dialogi esa inson va tabiat o‘rtasidagi abadiy bog‘liqlikni, hayotning davomiy ekanligi haqida oʻylashga undaydi. 

Qissa o‘quvchini quruq voqea-hodisadan koʻra koʻproq inson matonati va ma’naviy qudrati haqida hikoya qiladi.

📖 Chingiz Aytmatov. "Oq kema" (1970)

Yozuvchining boshqa qissalaridan farqli oʻlaroq, 7 yoshli ota-onasi tomonidan tashlab ketilgan, bobosi Moʻnin chol tomonidan katta qilinayotgan bola koʻzi bilan, ramziy ma'nolar va oʻta ta'sirli, kerak boʻlsa fojiaviy sahnalar bilan bezatilgan qissasi.

Asardagi har bir obrazning oʻz muammosi, oʻz dardi bor. 

Yozuvchi boshqa asarlari kabi bu qissada ham hiyonat mavzusiga toʻxtalib oʻtadi. Faqat bunisida tabiatga, urf-odatlarga boʻlgan hiyonat.

Rivoyatlarda aytilishicha, qirgʻiz millatining tirik qolib bugungi kungacha yetib kelishiga bosh-qosh boʻlgan Ona Bugʻu nafaqat tabiat timsoli, shuningdek qirgʻiz xalqinign oʻlmas urf-odatlari ramzi hamdir.

Bobosi tomondan muqaddas deya e'zozlangan Ona Bugʻuning aynan bobosi tomonidan soʻyilishi bola ongida tuzatib boʻlmas ulkan jarohat hosil qiladi. Uning boshini Oʻrozqul tomonidan parcha-parcha qilinishi esa bolaning orzu-umidlari, istaklarini parchalashga qiyoslanadi.

Oq kema - yozuvchining eng ogʻir psixologiyaga ega asarlaridan biri hisoblanadi.

📖 Chingiz Aytmatov. "Sarvqomat dilbarim" (1961)

Yozuvchining muhabbat haqidagi yana bir ta'sirli qissasi. Yuk tashuvchi Ilyos kunlarning birida qishloq fermasida ishlaydigan yosh qiz Asalni ko'rib yoqtirib qoladi va uni qirg'iz an'analariga muvofiq olib qochib ketib uylanadi. Oradan bir muddat o'tib, ikki yosh Samad ismli o'g'illi bo'lishadi.

Oila to'kin-sochin bo'lmasa ham, baxtli hayot kechirmoqda edi. Toki Ilyos xiyonat ko'chasiga kirguniga qadar...

Asarni o'qir ekansiz, erkak kishi sifatida o'z baxtini qoldan boy bergan Ilyosga rahmingiz keladi. Ayol kishi sifatida esa Asalni oqlashingiz mumkin. Bu qissani ko'proq yangi turmush qurgan yigitlar o'qishi kerak deb hisoblayman. Foydali xulosalarga boy bo'lishi shubhasiz.

Katta ehtimol bilan atoqli yozuvchimiz O'tkir Hoshimov "Bahor qaytmaydi" qissasini yozishni Chingiz o'ganing ushbu qissasidan ilhomlangan. Chunki ikkala qissaning ham bir-biriga o'xshash jihatlari ko'p.

Quyida asar asosida suratga olingan filmlarni tavsiya qilaman.

📱 "Sarvqomat dilbarim".  (https://www.youtube.com/watch?v=wZCtjseBLso) Rejissor - Sarvar Karimov. O'zbek va qirg'iz kinoijodkorlari tomonidan suratga olingan. Saundtreklar sifatida Akbarali Ochilov qo'shiqlaridan foydalanilgan. (2018)
📱 "Selvi boylum al yazmalım".   (https://www.youtube.com/watch?v=aDX9EwhZ8Xo)Rejissor - Atif Yilmaz. Turk kinoijodkorlari tomonidan suratga olingan. Soundtreklari ajoyib chiqqan. (1977)

Ikkala film ham kitob asar kabi ta'sirli, tomoshabop chiqqan.

📖 Chingiz Aytmatov. "Jamila"

Yozuvchining manaman degan kitob ixlosmandlarining ikki tomonga ajratib tashlovchi asari. 

Eri urushga ketib, oʻzi erkaklarday teppa-teng ishlab, front uchun bugʻdoy tashigan Jamilani urushdan yarador boʻlib qaytgan Doniyorga koʻngil qoʻyib, yakunda u bilan qochib ketishini oqlaysizmi, qoralaysizmi farqi yoʻq. Qanday fikrda boʻlishingizdan qat'i nazar oʻzingiz uchun haqsiz.

Yozuvchi Jamila obrazi orqali aslida insonning ichki dunyosiga yuzlanadi. Inson qalbining tub-tubida yashiringan orzu-istaklar, umidlarni aqlimiz bilan amalga oshiradigan, jamiyat tomonidan biz uchun belgilab berilgan, urf-odatlar suvi bilan sugʻorilgan hatti-harakatlarga nisbatan zidlantiradi.

#MenOʻqiganKitob

Shukrullo. "Kafansiz ko'milganlar"

⭐️ Shaxsiy ball: 8/10

Shukrulloning avtobiografik ruxdagi bu asari qatag'on siyosatining davomidan ulkan jabr-sitamlarni boshidan kechirgan, tuxmat bilan, aniqrog'i millatchilik aybi bilan qamalib Rossiya shimolining sovuq maskanlarida inson chidashi qiyin bo'lgan lagerlarda tinimsiz azob-uqubatlarni boshidan kechirgan o'zbek ziyolilari haqida hikoya qiladi.

Kitobni oʻqir ekanman, negadir hayolimga "1984" asarining bosh qahramoni Uinston Smit keldi. 

Kitobni oʻqib, uni har bir oʻzbek "Otamdan qolgan dalalar", "Qoʻrqma" kabi asarlar qatorida oʻqishi shart boʻlgan asarlar biri deya xulosaga keldim. 

🇺🇿 O'zbek adabiyotidan boshqa o'qigan asarlarim

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

🤭 Yona Berger. Yuqumlilik (2013)

Har bir oʻzbek oʻqishi shart boʻlgan kitob!

Kitob insonlar yangiliklarga, noodatiy narsalarni sinab koʻrishga naqadar oʻchliklarini, bu kabi yangiliklarni sinab koʻrish va boshqalarga maqtanish uchun faolliklari tartibini sodda tilda bir nechta hayotiy misollar va faktlar bilan tushuntiradi. 

Nega falon joyda beshbarmoq, qotirmani, baliqni zoʻr pishiradi desa odamlar jamoa boʻlib borgisi keladi? Nega qaysidir telefonning yangi markasi chiqsa eskisi benuqson ishlayotgan boʻlsa ham yangilash payidan boʻlamiz?

Bularning barchasi oramizdagi "yuqumlilik" sababli. Muallif yozgan fikrlar va mulohazalarni oʻqib bu "kasallik"ka qarshi biroz boʻlsa ham "immunitet" hosil qilsangiz ajab emas. 

Kitob javonimda bu kitobga joy bormi? ✅ Bor. Falon joyda oʻrdak goʻshtini yorvorarkan deganda uchib ketavermaslik uchun qayta-qayta oʻqib turaman. 😃

📚  Shaxsiy rivojlanish, biznes, siyosiy va biografik ruxdagi o'qigan kitoblarim uchun kichik taqrizlar ✍️

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

Zulfiya Qurolboy qizi. Oyimtilla (2025)

⭐️ Shaxsiy ball: 7,5/10

📓 "Mr. BBC" onlayn kitobxonlik klubimizda navbatdagi "o'lja" Zulfiya Qurolboy qizining "Pir" nashriyoti tomonidan chop etilgan "Oyimtilla" asari bo'ldi. Tasodifni qarangki, bundan oldin muallifning turmush o'rtog'i Abduqayum Yo'ldoshevning "Kasofat raqamlar" asarini mutolaa qilgan edik.

Asar oddiy oiladan kamsuqum, yuvoshgina qizning, jamiyat sabab ish, mansab, hashamatni eng oliy oʻringa qoʻyuvchi, ularga erishish yoʻlida yaqinlari, kerak boʻlsa oʻz onasidan ham kecha olasigan Nilufar ismli qiz taqdiri haqida hikoya qiladi. 

Bir emas, toʻrt marotaba turmush qurgan Nilufar toʻrt xil hayotga guvoh boʻladi. Toʻrt xil olamda yashab koʻradi. Lekin, shubhasiz, ana shu toʻrt olamning bari uni ayol, ona tarzida emas, mardikor, enaga, jazman va hokazolar tarzda qabul qiladi. Bularning bari esa asar yakuniga qadar bosh qahramonning tosh qalbli oyimtillaga aylanishiga sabab boʻladi. 

Kitobning menga yoqqan alohi jihati, unda muallifning uslubiy boʻyoqlar juda maromida ishlatgani. Shuningdek, asarda yuzdan ortiq bugungi kunda tilimizsa unutilib borayotgan ajoyib-u gʻaroyib iboralarni uchtatishingiz mumkin. 

🇺🇿 O'zbek adabiyotidan boshqa o'qigan asarlarim

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

Knut Hamsun. Ochlik (1890)

📓 Goodreads: 4.04/5
⭐️ Shaxsiy ball: 7/10

📖 "Carpe Diem" klubi bilan navbatdagi mutolaamiz shu asar bo'ldi.

🎖 Asar muallifi 1920-yil Nobel mukofotiga loyiq ko'rilgan.

Kitob XIX asr so'nggidagi Kristiana (hozirgi Oslo)da bo'lib o'tgan voqealarni tasvirlaydi.

Asarning boshidan oxirigacha ochlikdan sillasi qurib yashashga majbur bo'lgan, uxlash uchun ham yotoqni arang topadigan bosh qahramonning jismoniy hamda ruxiy zo'riqishlari tasvirlari bilan boyitilgan.

Asar bosh qahramoni chizgilari Hamsun (1859-1952)dan biroz oldinroq yashagan Dostoyevkiy (1821-1881)ning "Jinoyat va jazo" asaridagi Roskolnikov obrazidan ilhomlangan deyiladi.

Asar o'z davri uchun ajoyib mehnat mahsuli hisoblangan bo'lishi mumkin, lekin hozir uchun emas. Chunki hech birimiz asarda ko'rsatilgan ochlik darajasini boshimizdan o'tkazmaganmiz. Shuning uchun kitobni his qilish masalasi biz uchun qiyinroq.

Jahon adabiyotidan boshqa kitoblarga kichik taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/1413)

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

Abduqayum Yo'ldoshev. "Kasofat raqamlar"

⭐️ Shaxsiy ball: 7/10

Asar ilstalgan turdagi raqamlarni noodatiy usulda, oldindan ko'ra oladigan Akbar ismli bosh qahramonning g'ayritabiiy bu qobiliyatini maktabdagi ustozi Nazokat opa tomonidan favqulodda kashf etilishi bilan boshlanadi.

Uning bu qobiliyatidan Nazokat opaning o'zi ham, bir vaqtlar mashhur akrobat-sirkchi bo'lgan, hozir esa ichkilikka mukkasidan ketgan ukasi Jonuzoq (Jon Zak) ham maqsadlari yo'lida foydalanib ko'rishadi. Tobora bu "noyob qobiliyat"dan o'z oldiga qing'ir yo'llar bilan pul topishni maqsad qilgan qabih niyatli kimsalar ham xabar topishadi. Masala esa, boshqa: Akbar ularga yordam beradimi yoki yo'q? Buni asarni o'qish davomida bilib olasiz.

Muallifning "Puankare" hikoyasini ko'pchilik o'qigan. Zamonaviy o'zbek adabiyoti hikoyachiligida eng zo'rlaridan biri. Lekin bu asar biroz fantastika yo'nalishi bilan yo'g'rilgani sababli shaxsan men uchun "Puankare"ni bosib o'tolmadi.

🥂 Lekin asar jamiyatda ichkilikbozlik, oson pul topishga ruju qo'yish kabi illatlarga mukkasidan ketish inson uchun ayanchli oqibatlar keltirishini jaydari usulda ko'rsatgan-qo'ygan.

🇺🇿 O'zbek adabiyotidan boshqa o'qigan asarlarim (https://t.me/BahodirMahmud/304)

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

☹️ Daron Ajemog'lu, Jeyms A. Robinson. "Mamlakatlar tanazzuli sabablari" (🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty) (2012)

⭐️ Shaxsiy ball: 8/10
📓 Goodreads: 4.09/5

🎖 Ta'kidlash kerakki, kitobning ikki mualliflari Daron Ajemo‘g‘li hamda Jeyms Robinson boshqa bir iqtisodchi Saymon Jonson bilan birgalikda ijtimoiy institutlarning shakllanishi va ularning aholi farovonligiga ta'siri bo‘yicha izlanishlari uchun iqtisodiyot bo‘yicha 2024-yilgi Nobel mukofotiga loyiq ko‘rilgan (https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2024/press-release/).

Kitob dunyo yaralishidan boshlab bugungi kungacha bor bo'lga yoki yashab kelayotgan ayrim davlatlarning nega inqirozga yuz tutgani, qanday qilib gullab-yashnagani sabablari bilan o'rtoqlashadi.

Qiziq tomoni, kitob mamlakatlar rivojlanishi uning savdo-sotiq uchun dengiz portlariga yaqin bo'lishi, yoki ulkan tabiiy qazilma boyliklariga ega bo'lishi kerak deb o'ylangan yuzaki fikrlarni  deyarli yo'qqa chiqaradi. Mualliflar asosan, jamiyat va davlatlarning rivojlanishini inklyuziv hamda ekstaktiv institutlarga bog'laydi.

🇺🇿 Kitobda O'zbekistondagi paxta qaramligiga bo'lgan davr haqida alohida bob mavjud.

Kimlar o'qishi kerak? O'zida birlamchi siyosiy va iqtisodiy bilimlarni o'stirmoqchi bo'lgan barcha. Shuningdek tarixchilar va jamiyatshunoslik yo'nalishida tahsil oluvchi barchaga foydali bo'lishi aniq.

✍️ Shaxsiy rivojlanish, biznes, siyosiy va biografik ruxdagi o'qigan kitoblarim uchun kichik taqrizlar (https://t.me/BahodirMahmud/1321)

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

Odil Yoqubov. "Ulug'bek xazinasi" (1973)

⭐️ Shaxsiy ball: 9/10

Ajoyib asar. 🔥

Mirzo Ulug'bekning mash'um taqdiri, uning tomonidan qoldirilgan ulkan xazinaning shogirdlari tomonidan yashirilishi, padarkush Abdulatifning hukmronlikdagi keyingi olti oylik davri voqealari g'oyat chiroyli badiiy uslub bilan ochib berilgan.

Asarda shuningdek, ota va o'g'il, ustoz-shogird, do'st-u birodar, sevishganlar munosabatlari o'qishli bo'lgan dialog va monologlar bilan ko'rsatib berilgan.

🎬 Agar qalami o'tkirroq ssenarist topilsa, yaxshigina moliyaviy mablag' ajratilsa, ushbu kitob asosida turklarning tarixiy seriallari kabi sevimli, tomoshabinni ekran qarshisiga mixlab qo'ya oladigan ish qilish mumkin.

🇺🇿 O'zbek adabiyotidan boshqa o'qigan asarlarim (https://t.me/BahodirMahmud/304)

👁 @BahodirMahmud

#MenOʻqiganKitob

Jek London. "Martin Iden" (1909)

⭐️ Shaxsiy ball: 8,5/10

Kitob insonni qay darajada yuksaltiradi?

Bu savolga javobni ushbu asar bosh qahramoni chapani dengizchi Martindan so'rang.

Muhabbat insonni qay darajada o'zgartiradi? U yosh va tabaqa tanlaydimi?

Bu savolga javobni ko'ngli kibor oila qizi bo'lmish Rus ismli qizga oshiq bo'lgan Martindan so'rang.

Mehnat insonni qay darajada toblaydi?

Bu savolga ham tirikchilik dardida istalgan ishni qilib ketaveradigan, mehnatdan qochmaydigan Martindan so'rang.

Jek Londonning o'z hayoti tasvirlangan deb ishoniladigan "Martin Iden" 1909-yil dunyo yuzini ko'rgan.

Kitobda individuallik hamda sotsializm g'oyalari o'zaro zidlantiriladi. Oliy sinf vakilasi Rus hamda uning oila a'zolari e'tiborini tortish uchun o'z oldiga kuchli yozuvchi bo'lish maqsadini qo'ygan Martin kitoblar va ilm ummoniga g'arq bo'ladi. Falsafa, she'riyat, nazm uni chinakam ma'noda keng fikrli, teran tafakkurli dono insonga aylantiradi. Qachonlardir kambag'allik va ochlik egizaklari bo'lgan Martin boylik va pul borasida ham yuksaklikka erishadi. Bir vaqtlar e'tiborsiz qoldirilgan sevgi ham eshik taqillatib keladi go'yo.

Xo'sh? Bularning barchasi insonni baxtli qila oladimi? Kitobni o'qib nafaqat yuqoridagi savollarga, balki boshqa savollarga ham javob topasiz. Faqat tushkunlikka tushib qolmang.

📖 Kitobni "Mutolaa (https://t.me/mutolaaxona)" dasturida elektron tarzda bepul o'qishingiz mumkin:

https://mutolaa.com/book/martin-iden

Jahon adabiyotidan boshqa kitoblarga kichik taqrizlar.  (https://t.me/BahodirMahmud/1413)

👁 @BahodirMahmud