Maqsud Muxtorning "Molxona" asariga taqrizi
JORJ ORUELLNING “MOLXONA” ASARIGA TAQRIZ (Davomi)
Siyosiy tahlil: Totalitarizmning mexanizmi
“Molxona” — bu totalitar tuzumlar qanday shakllanadi, qanday ishlaydi va qanday saqlanib qolishini ko‘rsatadigan darslikdir. Asar quyidagi siyosiy mexanizmlarni ochib beradi:
-
Dushmanning doimiy mavjudligi – Snouboll singari quvilgan shaxs dushmanga aylantiriladi. Bu, hokimiyatni mustahkamlash uchun tashqi tahdid obrazini saqlab turish kerak degan tamoyil.
-
Propaganda va yolg‘on axborot – Minimus orqali xalq ongini boshqarish, soxta statistikalar bilan haqiqatni bostirish.
-
Terror va jazolash – Qarshi fikr bildirgan hayvonlarning ochiqcha jazolanishi orqali qo‘rquv yaratish.
-
Qonunlarning o‘zgarishi – “To‘qqiz buyruq” avval aniq, keyin esa tobora elastik, xalq xohishiga qarshi bo‘lib boradi.
-
Qahramonlar timsolini yaratish – Napoleon haykallari, madhiyalari — shaxsga sig‘inish madaniyatining boshlanishi.
Oruellning siyosiy xabari aniq: erkinlikni faqat inqilob orqali emas, ongli nazorat va bilimli ishtirok orqali saqlab qolish mumkin.
Xulosa: “Molxona” – abadiy ogohlantiruvchi hayqiriq
“Molxona” bu oddiy ertak emas. U — ogohlantiruvchi, hayqiriq bo‘lib, har qanday siyosiy tizimdagi muhim savolni qo‘yadi: haddan ortiq hokimiyat kimning qo‘lida?
Asardagi oxirgi sahna — hayvonlarning odamlar bilan birgalikda o‘tirgan cho‘chqalarni ajrata olmay qolishi — nafaqat siyosiy halokatni, balki axloqiy halokatni ham ko‘rsatadi. Odamlar ketdi, lekin ularning o'rniga cho‘chqalar egalik qildi. Oruell bizni shunchaki diktatura emas, ikkiyuzlamachilik va axloqsizlikka asoslangan siyosat haqida ogohlantiradi.
Kanalimiz👉 @Maqsud_Muxtor