Anna Axmatova

Anna Andreyevna Axmatova (haqiqiy familiyasi — Gorenko) — mashhur rus shoirasi, rus sheʼriyatining «Kumush davri» yorqin vakili va akmeizm adabiy oqimining yetakchilaridan biridir. Uning ilk ijodiy toʻplamlari — «Oqshom» (1912) va «Tasbeh» (1914) kitobxonlar va adabiy jamoatchilik orasida unga katta shuhrat keltirdi. Shoiraning nozik psixologizm, lirik samimiylik va qatʼiy vazn uygʻunligiga asoslangan uslubi rus lirikasi rivojiga ulkan hissa qoʻshdi.

Axmatovaning hayoti va ijodiy yoʻli Sovet davrining ogʻir qatagʻonlari hamda shaxsiy fojialar bilan chambarchas bogʻliq kechdi. Uning birinchi turmush oʻrtogʻi Nikolay Gumilyov qatl etildi, oʻgʻli Lev Gumilyov esa koʻp yillar qamoq lagerlarida saqlandi. Totalitar tuzum zulmi va xalq fojiasi shoiraning mashhur «Rekviyem» dostoni hamda «Qahramonsiz doston» kabi yirik asarlarida butun koʻlami bilan aks ettirildi. Uzoq yillar davomida uning asarlari chop etilmadi, 1946-yilda esa qattiq mafkuraviy tanqidga uchradi.

Ikkinchi jahon urushi yillarida (1941–1944-yillar) Anna Axmatova Toshkentda evakuatsiyada yashadi. Toshkent muhiti va oʻzbek xalqining mehmondoʻstligi uning ijodida chuqur iz qoldirdi, shoira bu yerda qator goʻzal sheʼrlar yaratdi. Axmatova jahon adabiyoti xazinasiga beqiyos hissa qoʻshgan buyuk soʻz ustalaridan biri sanaladi.